Je hebt onze calculator gevonden en vraagt je af: wat zit er eigenlijk onder de motorkap? Hier leg ik uit welke aannames we maken, waar de getallen vandaan komen, en wat je wel en niet kunt concluderen uit de resultaten.
Wat de calculator doet
De tool vergelijkt twee scenario's over de looptijd van je hypotheek:
Scenario A: Je houdt je huidige hypotheek (annuïtair of lineair) en lost gewoon af zoals gepland.
Scenario B: Je zet je hypotheek om naar aflossingsvrij. Het verschil in maandlasten (het bedrag dat je niet meer aan aflossing betaalt) beleg je elke maand in een indexfonds.
Daarnaast neemt de calculator je huidige situatie mee: beleg je al maandelijks een vast bedrag? Dan telt die bestaande DCA-strategie mee in beide scenario's. Heb je al vermogen opgebouwd? Ook dat startkapitaal wordt meegenomen in de berekening, zodat je een realistisch beeld krijgt van je totale vermogensontwikkeling.
Aan het eind van de looptijd vergelijken we: hoeveel vermogen heb je in beide scenario's? En wat zijn de fiscale verschillen?
De maandlasten-berekening
Bij een annuïtaire hypotheek is je maandlast constant. Aan het begin is het vooral rente, aan het eind vooral aflossing. De formule hiervoor is standaard en elke bank gebruikt dezelfde wiskunde.
Bij een lineaire hypotheek is de aflossing constant (hypotheeksom / aantal maanden), en de rente daalt elke maand een beetje. Je begint hoog en eindigt laag.
Bij aflossingsvrij betaal je alleen rente. Simpel: hypotheeksom × maandelijkse rente. Je schuld blijft gelijk.
Belangrijk: veel banken rekenen een renteopslag voor aflossingsvrij. Standaard zetten we die op 0,2%, maar je kunt het aanpassen. Check je eigen hypotheekofferte voor het exacte verschil.
Het beleggingsrendement
We rekenen standaard met 6% per jaar. Dat is conservatiever dan het historisch gemiddelde van de MSCI World (circa 7 tot 8%), voor het geval de markt de komende decennia minder hard stijgt dan in het verleden. Uiteraard kun je dit percentage zelf aanpassen om te zien wat er gebeurt bij andere scenario's.
De berekening is simpel: elke maand groeit je portefeuille met het maandelijkse rendement, en voegen we je nieuwe inleg toe. Compound interest doet de rest.
Hier zit een grote aanname: we gebruiken een constant rendement. In werkelijkheid fluctueert de beurs wild. Je kunt jaren van +20% hebben, gevolgd door -30%. Onze berekening toont het gemiddelde pad, niet de achtbaan die het in werkelijkheid is.
De fiscale kant
Dit is waar het interessant (en ingewikkeld) wordt.
Hypotheekrenteaftrek: Bij een aflossende hypotheek kun je de rente aftrekken in Box 1. Bij aflossingsvrij (voor hypotheken na 2013) niet. Dat scheelt. De calculator berekent hoeveel HRA je misloopt door aflossingsvrij te gaan.
Box 3: Je beleggingen worden belast. We berekenen dit op basis van de huidige regels: je vermogen boven de vrijstelling, vermenigvuldigd met het forfaitaire rendement, maal 36%. Het forfaitaire rendement voor beleggingen is momenteel circa 6%, wat betekent dat je effectief zo'n 2% van je beleggingen per jaar kwijt bent aan Box 3.
Let op: als je al ander vermogen hebt (spaargeld, een tweede huis), beïnvloedt dat je Box 3-berekening. Je kunt dit invoeren in de tool voor een nauwkeuriger resultaat.
Wat de resultaten betekenen
De grafiek toont je vermogensontwikkeling in beide scenario's. Het "netto resultaat" is het verschil: positief betekent dat aflossingsvrij + beleggen voordeliger uitpakt in dit scenario.
Maar, en dit is cruciaal, dit is een projectie, geen voorspelling. De werkelijkheid zal anders zijn. De vraag is niet "ga ik precies dit bedrag verdienen?" maar "is het verschil groot genoeg om het risico waard te zijn?"
Wat we niet meenemen
Transparantie over de beperkingen:
- Volatiliteit. We tonen een glad pad, maar de beurs beweegt in schokken. Een crash vlak voor je einddatum kan je plannen flink verstoren.
- Gedrag. De calculator gaat ervan uit dat je 30 jaar lang elke maand braaf inlegt. In de praktijk verkopen mensen in paniek, of hebben ze het geld nodig voor iets anders.
- Wetswijzigingen. Box 3 gaat in 2028 mogelijk op de schop (lees meer in dit artikel over de nieuwe regels). De HRA wordt verder afgebouwd. We rekenen met de huidige regels.
- Renteverandering. We gaan uit van constante hypotheekrente. Als je rentevaste periode korter is dan je looptijd, kan dat flink anders uitpakken.
Hoe je de tool het best gebruikt
Mijn suggestie: speel met de aannames. Wat gebeurt er bij 4% rendement in plaats van 6%? Wat als de rente 1% hoger is? Als het scenario alleen werkt met optimistische aannames, is dat een waarschuwing. Wil je eerst de strategie zelf begrijpen? Lees dan of aflossingsvrij + beleggen bij je past.
En vergelijk het verschil met wat je te verliezen hebt. Als het verschil na 30 jaar €50.000 is, maar je moet 30 jaar lang risico nemen, is dat het dan waard voor jou?
Bronnen & methodologie
- Curvo Backtest: historische rendementen wereldwijde indexfondsen
- Belastingdienst Box 3: actuele forfaitaire rendementen en vrijstellingen
- Annuïteitsformule: de wiskunde achter hypotheekberekeningen